Endüstriyel ve Sanayi Tipi Bulaşık Makineleri
Endüstriyel bulaşık makinesi seçimi tek bir soruyla başlar: yoğun servis saatinde saatte kaç sepet bulaşık çıkarmanız gerekiyor. Bu sayının cevabı hem makine tipini hem sepet ölçüsünü hem de mutfaktaki yerleşimi belirler. Model ve fiyat karşılaştırması ancak bu iki karar netleştikten sonra anlamlı hale gelir, aksi halde ya kapasitesi yetmeyen bir makineyle servis saatinde tabak sıkıntısı yaşanır ya da gereğinden büyük bir makine boşa elektrik ve su harcar.
Profesyonel mutfak makineleri ev tipi olanlardan farklı bir mantıkla çalışır. Ev tipi makine tek bir su dolumunu uzun bir programda ısıtır ve sonunda kurutma yapar. Sanayi tipi makine ise deterjanlı tank suyunu gün boyu sabit sıcaklıkta tutar, her çevrimde yalnızca durulama suyunu tazeler ve genellikle 60 ile 180 saniye arasında değişen çevrimlerle çalışır. Günde birkaç yüz tabak yıkayan bir işletmede bu fark doğrudan servis hızına yansır.
Sanayi Tipi Bulaşık Makinesi ile Endüstriyel Model Aynı Şey mi
Evet. İki isim de aynı ürün grubunu anlatır. Sanayi tipi bulaşık makinesi ve endüstriyel bulaşık makinesi ifadeleri, profesyonel mutfaklar için üretilen, sepetle çalışan, ayrı yıkama tankı ve durulama boyleri bulunan makineler için kullanılır. Aralarında bir teknik sınıf farkı yoktur.
Fark yalnızca dil alışkanlığındadır. Türkiye'de konuşma dilinde ve ilanlarda daha çok sanayi tipi denir, katalog ve teknik dokümanlarda ise endüstriyel tercih edilir. Aynı makineler için ticari bulaşık makinesi, profesyonel bulaşık makinesi, otel tipi veya restoran tipi gibi adlandırmaların kullanıldığını da görürsünüz. Bunların hepsi pazarlama adıdır ve bir ölçü veya kapasite standardına karşılık gelmez.
Bu yüzden iki makineyi kıyaslarken isme değil şu üç veriye bakılır: sepet ölçüsü, çevrim süresi ve saatlik sepet kapasitesi. Bir satıcının sanayi tipi dediği makine tezgah altı küçük bir model olabilirken, bir başkasının aynı adı verdiği makine kaput tipi büyük bir cihaz olabilir. Etiketteki isim iki makineyi ayırmaz, teknik değerler ayırır.
Sanayi Tipi Makineyi Ev Tipinden Ayıran Teknik Farklar
Profesyonel makinelerdeki ayrım tek bir parçada değil, ısıtma mimarisinde başlar. Makinede iki ayrı ısıtıcı bulunur. Biri yıkama tankındaki deterjanlı suyu ısıtır ve gün boyu belirli bir sıcaklıkta tutar. Diğeri durulama boylerini besler ve her çevrimin sonunda tazelenen durulama suyunu belirgin biçimde daha yüksek sıcaklığa çıkarır. Yıkama tankı genelde 55 ile 65 derece bandında, durulama suyu ise 80 derecenin üzerinde çalışır. Yüksek durulama sıcaklığı hem yağ çözünmesi hem hijyenik durulama için gereklidir.
Bu mimarinin görünmeyen bir sonucu daha vardır. Standart tezgah altı ve giyotin modellerde ayrı bir kurutma programı bulunmaz. Bulaşık, üzerine gelen sıcak durulama suyunun ısısıyla ısınır ve sepet makineden çıktıktan sonra bu ısıyla kendiliğinden kurur. Bu yüzden parlatıcı sanayi tipi makinelerde isteğe bağlı bir ürün değil, kuruma sürecinin parçasıdır. Parlatıcı bittiğinde tabaklar ıslak ve lekeli çıkar, personel bez kullanmaya başlar ve hem zaman hem hijyen kaybı yaşanır.
- Gövde ve hazne paslanmaz çelikten üretilir, kapaklar genelde çift cidarlıdır ve ısı kaybını azaltır.
- Deterjan ve parlatıcı elle konulmaz, dozaj pompalarıyla her çevrimde otomatik verilir.
- Bulaşık makineye tek tek değil sepetle girer, sepet tezgahta hazırlanır ve makinenin durması engellenir.
- Yıkama ve durulama kolları sökülebilir tasarlanır, günlük temizlik alet gerektirmez.
- Filtre sistemi katı gıda artığını tutar, tank suyunun gün içinde kullanılabilir kalmasını sağlar.
| Kriter | Ev tipi makine | Sanayi tipi makine |
|---|---|---|
| Program süresi | Bir buçuk saat ve üzeri | 60 ile 180 saniye arası |
| Tank suyu | Her programda tamamen değişir | Gün boyu korunur, gerektiğinde yenilenir |
| Durulama | Program suyuyla aynı hat | Ayrı boyler ve taze su |
| Kurutma | Ayrı kurutma aşaması vardır | Durulama ısısıyla kendiliğinden kurur |
| Yükleme | Sabit iç sepetler | Çıkarılabilir standart sepetler |
| Kimyasal | Tablet veya toz | Sıvı alkali deterjan ve parlatıcı |
Sepet Ölçüsü Kapasiteyi Nasıl Belirler
Sanayi tipi bulaşık makinelerinde yaygın sepet ölçüsü 50x50 santimetredir. Bu ölçü tesadüfi değildir. Tezgah yükseklikleri, giriş ve çıkış tezgahlarının genişliği, sepet arabaları, duvar rafları ve kirli bulaşık istifleme alanları hep bu ölçüye göre planlanır. Aynı ölçüde kalmak, ileride ikinci bir makine eklendiğinde veya makine değiştirildiğinde mevcut sepetlerin ve tezgahların kullanılabilir kalmasını sağlar.
Bardak yıkama makinelerinde ise sepet genelde 40x40 santimetreye, kompakt bar altı modellerde 35x35 santimetreye kadar iner. Küçük sepet, kısa çevrim ve düşük su hacmi anlamına gelir. Bu yüzden bardak yıkayıcılar tabak yıkamak için uygun değildir, servis tabağı sepete oturmaz veya yıkama kolu tabağın arkasına ulaşamaz.
Bir Sepete Ne Kadar Bulaşık Sığar
50x50 bölmeli tabak sepetinde standart servis tabağından yaklaşık 18 adet taşınır. Tabak çapı büyüdükçe bu sayı 15 civarına düşer, küçük çaplı tatlı ve kahvaltı tabaklarında 20'nin üzerine çıkabilir. Düz sepetler bardak, fincan ve küçük kaseler için kullanılır, çatal bıçak ise ayrı bir kova içinde dik yıkanır.
Gerçek mutfakta yükleme nadiren tek cinstir. Servis sırasında sepete tabak, bardak, çatal bıçak kovası ve küçük servis kabı birlikte konur. Karma yüklemede sepet başına ortalama parça sayısı çoğu işletmede 20 ile 25 arasında oturur. Kapasite hesabını yaparken katalogdaki tabak sayısını değil, kendi servis düzeninize göre bu karma ortalamayı kullanmak daha doğru sonuç verir.
Tepsili servis yapan yemekhanelerde ayrı bir kısıt devreye girer. Standart servis tepsisi 50x50 sepete yatay olarak sığmaz. Tepsiler ya dik konumlandırılabilen özel sepetlere ya da hazneye uygun tepsi rafına yerleştirilir. Tepsi yıkama ihtiyacı varsa bunu makine seçiminden önce belirlemek gerekir, çünkü hem hazne yüksekliği hem sepet tipi bu ihtiyaca göre değişir.
Saatlik Sepet Kapasitesi Nasıl Hesaplanır
Katalogdaki saatlik sepet değeri basit bir bölmedir. Bir saatteki 3600 saniye, seçilen programın çevrim süresine bölünür.
- 60 saniyelik çevrim: saatte 60 sepet
- 90 saniyelik çevrim: saatte 40 sepet
- 120 saniyelik çevrim: saatte 30 sepet
- 180 saniyelik çevrim: saatte 20 sepet
Bu değer teorik üst sınırdır ve makinenin hiç boş beklemediğini varsayar. Uygulamada araya sepet boşaltma, kirli bulaşığın sıyrılması, sepetin hazırlanması ve personelin başka bir işe gitmesi girer. Makine boşta beklerken çevrim saati işlemez, bu yüzden gerçek çıktı her zaman katalog değerinin altında kalır. Tek kişinin çalıştığı bir bulaşıkhanede aradaki fark, iki kişinin dönüşümlü çalıştığı bir hatta göre çok daha belirgindir.
Doğru yaklaşım, hesapladığınız ihtiyacın tam karşılığı olan makineyi değil, üzerine pay bırakan modeli seçmektir. Ayrıca çevrim süresi kısaldıkça yıkama süresi de kısalır. Kirli tabakların ağır yağlı olduğu bir lokantada 60 saniyelik programı sürekli kullanmak yıkama kalitesini düşürür, gerçek çalışma programınız hangisiyse kapasiteyi ona göre hesaplayın.
Kapasite yetmediğinde akla gelen ikinci seçenek, tek büyük makine yerine iki küçük makine kurmaktır. Bu çözüm servis alanı fiziksel olarak bölünmüş işletmelerde işe yarar, örneğin barın mutfaktan ayrı bir katta veya uzak bir noktada olduğu yerlerde. Aynı bulaşıkhanede yan yana duran iki küçük makine ise çoğu zaman doğru karar değildir. İki ayrı tank ısıtılır, iki ayrı su ve gider hattı çekilir ve tek operatör iki makineyi aynı anda besleyemediği için toplam kapasite kağıt üzerindeki değere ulaşmaz.
İşletmenizin Gerçek İhtiyacını Adım Adım Hesaplama
- Günün en yoğun servis penceresindeki kuver sayısını belirleyin. Yıllık ortalama değil, en kalabalık öğün esas alınır.
- Kuver başına düşen parça sayısını çıkarın. Tabak, servis altlığı, çatal, bıçak, kaşık, bardak ve ortak servis kaplarıyla birlikte bu sayı çoğu restoranda 5 ile 8 arasındadır.
- Toplam parça sayısını bulun ve sepet başına ortalama parçaya bölün. Karma yüklemede 20 ile 25 arası bir değer kullanabilirsiniz.
- Çıkan sepet sayısını servis penceresinin saat cinsinden uzunluğuna bölün. Sonuç saatlik sepet ihtiyacınızdır.
- Mutfak tarafından gelen tencere, tava, küvet ve servis kaplarını ayrıca ekleyin. Bunlar servis saatinden bağımsız olarak hattı meşgul eder.
Somut bir örnek üzerinden gidelim. Öğle servisinde iki saatte 180 kuver çıkaran bir lokantayı düşünün. Kuver başına altı parça alındığında toplam 1080 parça eder. Sepet başına 22 parça ile bölündüğünde yaklaşık 49 sepet çıkar. Bu sepetlerin iki saatlik pencereye yayılması demek, saatte yaklaşık 25 sepetlik bir ihtiyaç demektir. Mutfak tarafından gelen tencere ve servis kaplarıyla birlikte gerçek ihtiyaç 30 sepete yaklaşır. Bu tablo, üst segment bir tezgah altı modelin sınırında, giriş seviyesi bir giyotin makinenin ise rahat çalışacağı bir noktadır.
Tezgah Altı Model ile Giyotin Tipi Arasındaki Fark
İki tip arasındaki fark yalnızca boyut değildir, çalışma biçimidir. Tezgah altı makine önden kapaklıdır ve standart tezgah yüksekliğinin altına girer. Sepet, öne açılan kapaktan yatay olarak yerleştirilir. Giyotin tipi makinede ise kaput dikey olarak yukarı kalkar, sepet giriş tezgahından kayarak makinenin içine sürülür ve yıkama bittiğinde çıkış tezgahına itilir. Bu yüzden giyotin makineler tek başına değil, giriş ve çıkış tezgahlarıyla birlikte bir hat olarak kurulur.
| Kriter | Tezgah altı model | Giyotin tipi model |
|---|---|---|
| Sepet ölçüsü | 50x50 veya 40x40 | 50x50 |
| Tipik çevrim | 90 ile 180 saniye | 60 ile 120 saniye |
| Yükleme yönü | Önden yatay | Tezgahtan kayarak yanal |
| Operatör duruşu | Eğilerek yükleme | Tezgah yüksekliğinde ayakta |
| Alan ihtiyacı | Tek modül genişliği | Makine artı giriş ve çıkış tezgahı |
| Elektrik | Modele göre monofaze seçenek bulunabilir | Genellikle trifaze |
| Uygun kullanım | Sürekli değil aralıklı yoğunluk | Kesintisiz servis akışı |
Tezgah Altı Model Ne Zaman Yeterli Olur
Bulaşık gün içinde dalgalar halinde geliyorsa ve iki yoğunluk arasında makinenin nefes alacağı boşluklar varsa tezgah altı model işi görür. Pastane, kahvaltı salonu, küçük bufe, tatlıcı ve az kuverli kafelerde tipik tablo budur. Makinenin tezgahın altına gizlenmesi dar mutfaklarda ayrıca alan kazandırır.
Sınır genelde şurada belirir: personel makinenin çevrimini beklemeye başladıysa, kirli tabaklar tezgahta birikmeye başladıysa veya servis sırasında temiz tabak sayısı azaldıysa tezgah altı model artık işletmenin hızının gerisindedir. Sepet sayısını artırmak bu noktada geçici çözüm sağlar ancak çevrim süresini kısaltmaz.
Giyotin Tipine Ne Zaman Geçilir
Giyotin tipi makinenin asıl kazancı çevrim süresi kadar iş gücündedir. Kaput açıldığında sepet tek hareketle çıkar ve yenisi girer, operatör eğilmez ve iki kişi paralel çalışabilir. Bir kişi giriş tezgahında sıyırma ve yükleme yaparken diğeri çıkış tarafında temiz sepeti boşaltır. Kesintisiz servis akışında saatlik gerçek çıktı bu yüzden tezgah altı modele göre belirgin biçimde yükselir.
Buna karşılık giyotin makine yerleşim açısından daha talepkardır. Kaput yukarı kalktığında ciddi bir yükseklik kaplar, üstünde raf veya alçak asma tavan bulunmamalıdır. Kaput her açıldığında hazneden buhar salınır, bu buharın tahliyesi için üstte bir davlumbaz veya buhar yoğuşturuculu bir model gerekir. Hat, mutfağın köşesine L biçiminde veya duvar boyunca düz olarak kurulur. Giriş ve çıkış tarafındaki paslanmaz tezgahların ölçüsü sepet akışına göre planlanır ve bu tezgahlar makine ile birlikte düşünülmelidir. Bu hattın parçalarını mutfağın gerçek ölçüsüne göre çözmek için paslanmaz çalışma tezgahları kategorisindeki modeller kullanılır.
Su ve Enerji Tüketimi Nasıl Hesaplanır
Bulaşık makinesinin işletme gideri iki kalemde toplanır: her çevrimde tazelenen durulama suyu ve bu suyu ısıtan elektrik. İkisi de makinenin etiketindeki tek bir rakamla değil, çalışma düzeninizle belirlenir. Aynı makine, günde 30 sepet çalışan bir kafede ve 120 sepet çalışan bir yemekhanede tamamen farklı bir tüketim tablosu üretir.
Durulama Suyu ve Günlük Su Tüketimi
Sanayi tipi makinelerde çevrim başına harcanan durulama suyu genelde 2 ile 4 litre arasındadır. Bu değer boyler tasarımına, durulama kolu tipine ve şebeke basıncına göre değişir. Şebeke basıncı yüksekse makine her durulamada gereğinden fazla su geçirir, bu yüzden girişte basınç düşürücü kullanmak hem su tüketimini hem de kimyasal tüketimini düşürür.
Günlük su tüketimini şu iki kalemin toplamı verir:
- Çevrim suyu: günlük sepet sayısı çarpı çevrim başına durulama litresi
- Tank suyu: makinenin tank hacmi çarpı gün içindeki tank yenileme sayısı
Örneğin günde 50 sepet çalışan ve çevrim başına 3 litre durulama suyu harcayan bir makinede çevrim suyu 150 litre eder. 30 litrelik tank gün içinde iki kez yenilenirse buna 60 litre daha eklenir ve günlük toplam 210 litreye ulaşır. Ayda 26 gün çalışan bir işletmede bu, yaklaşık 5,5 metreküplük bir su tüketimi demektir. Kendi tablonuzu çıkarmak için sepet sayısını ve tank hacmini kendi makinenizin değerleriyle değiştirmeniz yeterlidir.
Tank suyunun gün içinde kaç kez yenileneceği bulaşığın kirlilik derecesine bağlıdır. Yağlı ve soslu servis yapan bir mutfakta tank suyu daha erken doyar. Doymuş tank suyuyla çalışmak su tasarrufu değildir, çünkü yıkama kalitesi düştüğü için aynı sepet ikinci kez yıkanmak zorunda kalır.
Tahliye tarafında sık atlanan bir ayrıntı, makineden çıkan suyun sıcak olmasıdır. Gider hattı ve sifon bu sıcaklığa uygun malzemeden seçilmezse zamanla deformasyon ve sızdırma görülür. Tahliye hattının başka bir ekipmanla ortak kullanılması da yoğun servis saatinde geri tepmeye yol açabilir.
Elektrik Yükü ve Rezistans Gücü
Makinenin etiketinde yazan bağlantı gücü, tank rezistansı ile boyler rezistansının toplamını yansıtır. Tezgah altı modellerde bu toplam çoğunlukla birkaç kilovat düzeyindedir, giyotin modellerde ise boyler gücü büyüdüğü için belirgin biçimde yukarı çıkar. Ancak bağlantı gücü, saatlik tüketim demek değildir. İki rezistans genellikle aynı anda tam güçte çalışmaz ve makine sıcaklığa ulaştıktan sonra yalnızca ısı kaybını telafi eder.
Gerçek elektrik tüketimi üç aşamada oluşur. Birincisi sabah ilk ısınmadır ve günün en yüksek tüketimli bölümüdür. İkincisi çevrimler arasında boylerin tazelenen suyu tekrar ısıtmasıdır ve bu doğrudan sepet sayısıyla orantılıdır. Üçüncüsü ise makinenin açık kaldığı süre boyunca tankın sıcaklığını koruma tüketimidir. Bu üçüncü kalem çoğu işletmede fark edilmez. Servis arasında uzun bir boşluk varsa makineyi açık tutmak yerine kapatmak, tekrar ısınma süresini göze alarak enerji kazandırabilir.
Kurulum tarafında iki nokta atlanmamalıdır. Trifaze gerektiren modellerde hattın kablo kesiti ve sigorta değeri makinenin bağlantı gücüne göre seçilir, mevcut prizden çekilen uzatmayla çalıştırılmaz. Makineyi sıcak su hattına bağlamak boylerin ısıtma yükünü düşürür ve çevrim aralarındaki bekleme süresini kısaltır, ancak bu durumda sıcak suyu üreten kaynağın tüketimi devreye girer. Kazanç, sıcak suyu neyle ürettiğinize bağlıdır.
Su Sertliği Kireç ve Tüketime Etkisi
Durulama boyleri 80 derecenin üzerinde çalıştığı için kireç birikimi bu bölümde hızlanır. Rezistans üzerinde oluşan kireç tabakası ısı transferini yavaşlatır. Makine aynı sıcaklığa ulaşmak için daha uzun süre ısıtır, elektrik tüketimi artar, boyler ve rezistans ömrü kısalır. Bu süreç bir arıza gibi ani gerçekleşmez, aylar içinde sessizce ilerler.
İlk uyarı genelde bardaklarda görülür. Bardaklarda silinmeyen mat bir görünüm veya beyaz iz varsa, bu çoğu zaman deterjan sorunu değil su sertliği sorunudur. Suyun sert olduğu bölgelerde makineye reçineli su yumuşatma sistemi bağlamak, hem tabak ve bardak görünümünü hem de makinenin ömrünü doğrudan etkiler. Yumuşatıcının da bakımı vardır, rejenerasyon tuzu bittiğinde sistem çalışmaz ve kireç geri gelir.
Kurulum öncesinde suyun sertliğini ölçtürmek, makine seçiminden sonra yapılacak bir iş değil, seçimle birlikte planlanacak bir iştir. Özellikle bar ve kafe gibi bardak yoğunluğu yüksek işletmelerde yumuşatma olmadan istenen sonucu almak zordur.
Bardak Yıkama ve Tencere Yıkama Modelleri
Tabak yıkayan bir makine bardağı da yıkar, ancak aynı kalitede yıkamaz. Tabaklarla ortak tankta yıkanan bardak, tank suyundaki yağ filminden etkilenir ve içecek servisinde görünür iz bırakır. Bar yoğunluğu yüksek olan kafe, pub ve otel barlarında ayrı bir bardak yıkama makinesi kullanmanın nedeni budur.
Bardak yıkama makineleri küçük sepetle, kısa çevrimle ve düşük tank hacmiyle çalışır. Bar tezgahının altına girecek ölçüde tasarlanır ve çoğu modelde monofaze bağlantı yeterli olur. Bardağın ani sıcaklık farkında çatlamaması için yıkama ve durulama sıcaklıkları tabak makinelerine göre daha ölçülü seçilir.
Diğer uçta tencere ve kazan yıkama makineleri bulunur. Bunlar geniş hazneli, yüksek kapaklı ve daha güçlü yıkama kollu makinelerdir, çevrim süreleri uzundur. Üretim mutfağı olan yemekhane ve catering işletmelerinde hattın ayrı bir parçası olarak planlanır. Tencere hacminin bu düzeye ulaşmadığı mutfaklarda kazan ve büyük tepsiler elde yıkanır. Bu durumda bulaşıkhanenin verimini belirleyen asıl ekipman, ön yıkama duşuyla birlikte kurulan paslanmaz evyeli tezgahlar olur. Artığın makineye girmeden ayrılması hem filtre tıkanmasını hem de tank suyunun erken doymasını önler.
Hangi İşletmeye Hangi Model Uygun
Aşağıdaki tablo, yukarıdaki hesap yöntemini tipik işletme profillerine uygulanmış hali olarak okunmalıdır. Kendi sayınız tablodaki aralıkların sınırına düşüyorsa bir üst satırı tercih etmek, servis saatinde sıkışmamak açısından daha güvenlidir.
| İşletme profili | Yoğun öğündeki tipik yük | Uygun model | Sepet ölçüsü |
|---|---|---|---|
| Bar ve kafe (ağırlıklı bardak) | Sürekli bardak akışı | Bardak yıkama makinesi | 35x35 veya 40x40 |
| Pastane tatlıcı küçük bufe | Saatte 10 sepete kadar | Kompakt tezgah altı | 40x40 veya 50x50 |
| Kahvaltı salonu ve küçük lokanta | Saatte 10 ile 20 sepet | Tezgah altı | 50x50 |
| Restoran ve orta ölçekli lokanta | Saatte 20 ile 30 sepet | Üst segment tezgah altı veya giriş seviyesi giyotin | 50x50 |
| Otel restoranı ve kurum yemekhanesi | Saatte 30 sepet ve üzeri | Giyotin tipi ve giriş çıkış tezgahlı hat | 50x50 |
| Üretim mutfağı ve catering | Tencere ve küvet ağırlıklı | Giyotin hattı artı tencere yıkama | 50x50 ve büyük hazne |
Yemekhane düzeninde bulaşık hattı tek başına planlanmaz. Servis bandı, sıcak tutma ve tepsi dönüşü aynı akışın parçasıdır. Kirli tepsilerin toplandığı nokta ile makinenin giriş tezgahı arasındaki mesafe uzunsa hattın gerçek kapasitesi makinenin kapasitesinin altında kalır. Bu akışın servis tarafını kurgularken yemek tezgahları ve benmari sistemleri ile bulaşıkhane arasındaki yerleşim birlikte çizilmelidir.
Kurulum Öncesi Yer ve Altyapı Kontrolü
Makine seçildikten sonra en sık yaşanan gecikme, mutfağın altyapısının makineye hazır olmamasıdır. Aşağıdaki maddeler sipariş öncesinde yerinde kontrol edilirse kurulum tek seferde tamamlanır.
- Elektrik hattı: makinenin bağlantı gücüne uygun kesitte kablo, ayrı sigorta grubu, kaçak akım koruma ve topraklama.
- Su girişi: makinenin istediği bağlantı ölçüsü ve çalışma basıncı. Basınç yüksekse düşürücü, düşükse basınçlandırma gerekir.
- Su sertliği: ölçüm sonucuna göre yumuşatma sisteminin makineyle birlikte planlanması.
- Tahliye: yer süzgecinin makineye mesafesi ve yüksekliği. Gider makinenin tahliye kotasının üzerindeyse tahliye pompalı model seçilir.
- Buhar tahliyesi: özellikle giyotin modellerde kaput açıldığında çıkan buharın toplanması gerekir. Bu nokta için paslanmaz davlumbazlar bulaşıkhane tarafına da planlanmalıdır.
- Niş ölçüsü: tezgah altı modellerde tezgah yüksekliği ve altındaki net boşluk, kapak açıldığında önde kalan hareket alanıyla birlikte ölçülür.
- Tavan boşluğu: giyotin modelde kaput tam açıldığındaki yükseklik, üstteki raf ve aydınlatma ile çakışmamalıdır.
- Hat yönü: kirli girişi ile temiz çıkışı tek yönde akmalı, temiz sepetler kirli bulaşığın geçtiği alandan geri dönmemelidir.
- Sepet stoğu: kesintisiz çalışma için en az üç dört sepet gerekir. Biri makinede yıkanırken biri yükleniyor, biri boşalıyor olmalıdır.
Fiyatı Belirleyen Teknik Farklar
Sanayi tipi bulaşık makinesi fiyatları arasındaki farkın büyük bölümü görünmeyen bileşenlerden gelir. Aynı dış ölçüdeki iki makine arasındaki ayrımı şu başlıklar oluşturur:
- Makine tipi: tezgah altı, giyotin veya konveyörlü hat.
- Boyler gücü ve durulama basıncı. Basınç pompalı boylere sahip modeller şebeke basıncındaki dalgalanmadan etkilenmez ve durulama kalitesi sabit kalır.
- Gövde ve hazne sacının kalınlığı ile çift cidarlı kapak. Bunlar hem ısı kaybını hem çalışma sesini etkiler.
- Dozaj pompalarının makineye dahil olup olmadığı. Dahil değilse sonradan eklenmesi gerekir.
- Tahliye pompası bulunup bulunmadığı.
- Kontrol paneli: sıcaklık göstergesi ve program seçimi bulunan elektronik kontrollü modeller ile temel mekanik kontrollü modeller arasındaki fark.
- Sepet ve aksesuar seti: tabak sepeti, düz sepet ve çatal bıçak kovasının kaç adet verildiği.
Karşılaştırma yaparken yalnız satın alma bedelini değil işletme giderini de tabloya koymak gerekir. Günlük su tüketimi, elektrik yükü, kimyasal sarfiyatı ve yedek parça erişimi zaman içinde toplam maliyette belirleyici hale gelir. Düşük fiyatlı ancak durulama basıncı yetersiz bir makine, aynı sepeti iki kez yıkatarak hem suyu hem personel süresini geri alır.
Yıkama Kalitesini Bozan Sık Hatalar
Sanayi tipi makinelerde şikayetlerin önemli bölümü arızadan değil kullanım biçiminden kaynaklanır. Aşağıdaki belirtiler ve karşılıkları, servis çağırmadan önce kontrol edilecek listedir.
- Tabaklar ıslak çıkıyor: parlatıcı bitmiş veya dozajı düşük olabilir, durulama sıcaklığı hedefin altında kalmış olabilir. Sepet makineden çıkar çıkmaz boşaltılırsa bulaşık kendi ısısıyla kurumaya vakit bulamaz.
- Bardaklarda beyaz iz kalıyor: çoğunlukla su sertliğidir. Yumuşatma yoksa deterjan değiştirmek sonucu düzeltmez.
- Yıkama kalitesi gün içinde düşüyor: tank suyu doymuştur veya filtre gıda artığıyla dolmuştur. Tank suyunun yenilenmesi gereken saat, servis yoğunluğuna göre belirlenir.
- Bulaşığın bazı bölgeleri temizlenmiyor: yıkama kolu delikleri kireç veya artıkla tıkanmıştır, ya da sepet aşırı yüklendiği için tabaklar birbirini gölgelemektedir.
- Aşırı köpük oluşuyor: ev tipi tablet veya elde yıkama deterjanı kullanılmıştır. Köpük yıkama basıncını düşürür ve pompayı zorlar. Sanayi tipi makineler düşük köpüklü alkali deterjanla çalışır.
- Makineden koku geliyor: gün sonunda tank boşaltılmamış veya kapak tamamen kapalı bırakılmıştır. Hazne kuruyamadığında koku oluşur.
- Ön sıyırma atlanıyor: katı artık doğrudan makineye giriyorsa filtre kısa sürede dolar ve tank suyu erkenden kullanılamaz hale gelir.
Günlük ve Haftalık Bakım Rutini
Bakım, makinenin kapasitesini kağıt üzerindeki değerde tutmanın tek yoludur. Rutin kısadır ve alışkanlığa dönüştüğünde günde birkaç dakika alır.
- Gün sonunda tankı boşaltın, filtreyi çıkarıp yıkayın ve hazne içindeki artıkları alın.
- Yıkama ve durulama kollarını sökün, deliklerini kontrol edin ve tıkanma varsa açın.
- Hazneyi durulayıp kapağı tam kapatmadan aralık bırakın, iç yüzeyin kurumasını sağlayın.
- Haftalık olarak uygun kireç çözücüyle boyler ve hazne temizliği yapın, kapak contalarını kontrol edin.
- Deterjan ve parlatıcı hortumlarının seviyesini ve emişini düzenli aralıklarla kontrol edin, yumuşatıcı tuzunu takip edin.
- Durulama sıcaklığını gösterge üzerinden düzenli kontrol edin. Sıcaklığın düşmesi hem kuruma hem hijyen sonucunu birlikte etkiler.
Özel Ölçü Üretim ve Bulaşıkhane Hattı
Özer Endüstriyel, İstanbul Zeytinburnu'ndaki kendi fabrikasında endüstriyel mutfak ekipmanları üretir ve bulaşıkhane hattının parçalarını mutfağın gerçek ölçüsüne göre özel üretimle çözer. Giyotin makinenin giriş ve çıkış tezgahları, ön yıkama duşlu evye bölümü, kirli tabak istifleme rafı ve temiz sepet çıkış alanı çoğu mutfakta standart ölçülere oturmaz. Duvar uzunluğu, kolon konumu, gider yeri ve kapı yönü hattın nasıl kurulacağını belirler.
Bulaşık makinesi seçimini mutfağın geri kalanından ayrı düşünmemek, sonradan yapılacak tadilatı önler. Ekipman gamının tamamını görmek için Özer Endüstriyel ürün kategorileri incelenebilir. Mutfağınızın ölçüsüne uygun model ve hat kurgusu için hafta içi 09:00 ile 18:00 arasında 0552 077 59 40 numarasından veya info@ozerendustriyel.com adresinden ulaşabilirsiniz. Adres: Maltepe Mahallesi Fazıl Paşa Caddesi 4. Zer Sanayi Sitesi No:58 Zeytinburnu İstanbul.
Sık Sorulan Sorular
Sanayi tipi bulaşık makinesi monofaze prizde çalışır mı
Bir bölümü çalışır. Bardak yıkama makineleri ve düşük boyler güçlü kompakt tezgah altı modellerde monofaze seçenek bulunabilir. Boyler gücü büyüdükçe ve giyotin tipine geçildikçe trifaze bağlantı gerekir. Karar makinenin adına göre değil etiketindeki bağlantı gücüne ve faz bilgisine göre verilir.
Makineyi soğuk su hattına bağlamak sorun çıkarır mı
Çalışmasını engellemez. Soğuk su bağlantısında boyler suyu sıfırdan ısıtır, bu da ilk çevrimlerde bekleme süresini uzatabilir. Yoğun servis yapan hatlarda sıcak su bağlantısı çevrim akışını rahatlatır. Karar, sıcak suyu hangi kaynakla ürettiğinize göre değişir.
Kaç sepetle çalışmak gerekir
En az üç sepet önerilir. Biri makinede yıkanırken biri yükleniyor, biri boşaltılıyor olmalıdır. Sepet sayısı yetersizse makine çevrimi bitirse bile hat bekler ve saatlik gerçek kapasite düşer. Farklı bulaşık cinsleri için tabak sepeti, düz sepet ve çatal bıçak kovasının ayrı ayrı bulunması gerekir.
Tezgah altı makineyle bardak da yıkanır mı
Yıkanır ancak tabakla aynı tankta yıkanan bardak, tank suyundaki yağ filminden etkilenir ve iz bırakabilir. Bardak yoğunluğu düşükse tek makine yeterlidir. Bar servisi ağırlıklıysa ayrı bardak yıkama makinesi hem görünüm hem çevrim hızı açısından daha iyi sonuç verir.
Kapasite hesabında hangi öğün esas alınmalı
Günlük ortalama değil en yoğun öğün esas alınır. Ortalama üzerinden seçilen makine, en kalabalık serviste yetişemez ve tam ihtiyaç duyulan saatte darboğaz oluşturur. Hesabı yoğun öğündeki kuver sayısı üzerinden yapıp üzerine pay bırakmak doğru yaklaşımdır.